İş ve Uğraşı terapisi

Kategori: Otizm yazılarım

Değerli okuyucular bu yazıda sizlere iş ve uğraşı terapisi hakkında farklı kaynaklardan bilgiler ve videolar sunmaya çalıştım.

İş ve Uğraşı Terapisi (Occupational Therapy)

İş ve uğraşı terapisi, sağlığı iyileştirmek ve sürdürmek, patolojiyi düzeltmek ve azaltmak amacıyla kişinin belirlenen aktivite ve görevlerde performansını düzeltme, güçlendirme ve artırmaya; adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmeye katılımını sağlayan bir bilim ve sanattır. Temel ilkesi kişinin üretken bir yaşam için önemli olan görev ve rolleri yaşam boyunca kendisi ve çevresi açısından hoşnutlukla yerine getirebilme kapasitesini sağlamaktır. İş ve uğraşı terapisinin amacı; bir hastalık, kaza veya deformiteden sonra geride kalan kapasiteleri geliştirerek hastanın bağımsız bir yaşam için maksimum seviyeye ulaşmasına yardım etmektir.

İş ve Uğraşı Terapisti (Occupational Therapist)

Çeşitli sakatlıklarla giden karmaşık sorunların çözümü için ekip yaklaşımı, tıbbi rehabilitasyonda temel prensiplerdendir. Ekip, sorumlulukları paylaşan, farklı disiplinlerden gelen sağlık görevlilerin oluşturduğu grup olarak tanımlanır. Rehabilitasyon ekibinin lideri fiziyatrist yani “Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (FTR) Uzmanı” hekimdir. Hekim dışında ekipte fizyoterapist, iş ve uğraşı terapisti, rehabilitasyon hemşiresi, prostetist-ortotist, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, konuşma terapisti gibi birçok farklı disiplinlerden meslek sahipleri bulunurlar.

            Ülkemizde hekim olmayan yardımcı tıbbi rehabilitasyon elemanı denince, hemen neredeyse fizyoterapistten başkası akla gelmemektedir. Çünkü diğerlerinin ya hiç eğitimi yapılmamakta, veya nitelik ve nicelik bakımından yetersiz durumda bulunmaktadırlar. Ülkemizde tıbbi rehabilitasyon çalışmalarının yeterli düzeyde olmamasının önemli bir nedeni, bu işle esas uğraşması gereken iyi eğitim görmüş personelin olmayışı ve bu personelin eğitimini yapacak okullar ya da programların bulunmayışıdır.

Tıbbi Rehabilitasyon ekibi elemanlarının en önemlilerinden birisi de iş ve uğraşı terapisti’dir. İş ve uğraşı terapisti bu ekipte hastanın iş ve uğraşı ile ilgili terapilerini yürüten kişidir.

Dünyada İş ve Uğraşı Terapisi

Dünyada, iş ve uğraşı terapisinin kökleri 1900’lü yılların başlarına kadar uzanmaktadır. Hasta ve özürlü bireylerde yapılan eğitimler ve terapiler sonucunda, amaca yönelik aktivitelerde ne denli önemli gelişmeler kaydedilebileceği anlaşılmasıyla iş ve uğraşı terapisi mesleği doğmuştur. Özellikle 2. Dünya Savaşından sonra özürlü sayısının hızlı artışı ve ortaya çıkan gereksinim ile bu mesleğin gelişimi hız kazanmıştır.

Dünyada, özellikle gelişmiş ülkelerde iş ve uğraşı terapisi, rehabilitasyon tıbbının önemli bir alt başlığını oluşturmaktadır. Çağdaş ülkelerde, iş ve uğraşı terapisi ile ilgili olarak birçok üniversite bünyesinde 2 veya 4 yıllık eğitim programlarının sunulduğu okullar yer almaktadır.

Ülkemizde İş ve Uğraşı Terapisi

Ülkemizde bugüne kadar ne yazık ki, iş ve uğraşı terapisi alanında bir okul açılmamış, iş ve uğraşı terapisti yetiştirilmemiştir. Oysa bütün çağdaş ülkelerde, iş ve uğraşı terapisi okulları bulunmakta, iş ve uğraşı terapistleri rehabilitasyon ekibi içerisinde yer almaktadırlar.

Yahya Kaptan Meslek Yüksekokulu, ülkemizde daha önceden bulunmayan “iş ve uğraşı terapisi” eğitimini vermek ve “iş ve uğraşı terapisti” yetiştirmek üzere, Mayıs 2002 tarihinde resmen kurulmuştur ve aynı sene Sağlık Meslek Liselerinden alınan 25 öğrenci  ile eğitim ve öğretime başlamıştır.

Yahya Kaptan Meslek Yüksekokulu modern tıbbi cihazlar, labortatuvarlar ve atölyelerle   donatılmıştır.

http://yahyakaptan.kocaeli.edu.tr/terapi.htm

İş Uğraş Terapisi

İş Uğraş Terapisi, fiziksel ve zihinsel kısıtlılıkları olan çocukların yeni beceriler öğrenmesine ve günlük hayata daha aktif ve özgüvenle katılmasına yardımc olur. Çocuklarda İş Uğraş Terapisi, görsel yetenekleri ve algılama becerilerini, kognitif (bilişsel) yetenekleri, duyuların değerlendirilmesini, ince motor aktivitelerini geliştirir, destekler. Bu yaklaşımla, çocukların özgüvenlerini ve başarı duygularını pekiştirirken, bağımsızlık kazanmalarını sağlıyoruz.

İş Uğraş Terapisinden, doğumsal sakatlanmalarda ve doğumsal defektlerde, duyusal bütünleme sorunlarında, kırıklarda ve davranışsal sorunlarda yararlanılır. Terapi ile normal gelişim süreçleri ve performan kriterleri desteklenir ve çocukların yitirdiği fonksiyonları yeniden kazanması sağlanır.

İş Uğraş Terapistlerimiz, çocuğun gelişim durumunu değerlendirerek, özel bir eğitim terapi programı başlatır, kullanılacak yöntemleri ve yardımcı cihazları baştan belirler. Terapistimiz bu sırada ailenin de etkin katılımını sağlamak üzere, aile üyelerine çocuğun bakımı ve gelişimi için güvenli ve etkili yöntemler öğretir, çocuğun hekimi ve öğretmeni ile koordinasyon halinde çalışır.

Çocuklar zaman içinde yaşam becerilerini yeniden kazanırlar. Yazma, kesme ve diğer ince motor yetenekleri geliştirirler. Aynı zamanda, kendilerini beslenme ve giyinme gibi günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlaşırlar. Çocuğun kas gücü ve yetenekleri gelişmiyorsa, çocuğun bu tür günlük aktivitelerini yerine getirebilmesi için alternatif çözümler sunulur. Terapistlerimiz ayrıca çocuğun işitme protezi ve tekerlekli sandalye gibi diğer ihtiyaçlarının türünü de belirler, uygunluğunu izler.

Çocukların en temel işi oyun ve öğrenmek olduğu için, çocukların iş uğraş tedavisi çoğunlukla oyun ve eğitimsel aktiviteleri içerir. Terapistimiz tutma, kavrama ve bırakma gibi ince motor yeteneklerinin gelişimi için oyuncaklar kullanır. Topun bir hedefe atılması (basket potası gibi) ve itilmesi, tahtaya yazılmış yazıların kopya edilmesi gibi aktivitelerle el-göz koordinasyonuna da yardımcı olur.

Otistik çocuklarda İş Uğraş Terapisi, duyusal-bazlıdır ve çocukların duyusal sistemlerini bütünlemeyi hedefler. Terapide, hedefleri olan bir oyun oynanması ve diğer bireylerle etkileşim içinde olunması teşvik edilir. Sallanma, derin dokunma, masaj gibi diğer teknikler otistik çocuk için önemli gelişimler sağlar. Otistikler ve diğer çocuklar için eğlenceli ve etkili öfke kontrolü yöntemleri de uygulanır.

http://www.drsenaidemirci.net/1/2/636/egitimlerimiz/is-ugras-terapisi

İŞ VE UĞRAŞI TERAPİSİ TEKNİKERİ

 

TANIM

Hastalık, özür ve diğer sağlık nedenlerinden kaynaklanan hareket bozukluklarına, Fizyoterapist kontrolünde fizyoterapi ve rehabilitasyona yönelik tedavi programını uygulayan kişidir.

 

GÖREVLER

Fizyoterapist kontrolünde;

Hekim muayenesinden sonra, hastanın değerlendirmesini yapar,

Hastaya uygun tedavi programı hazırlar,

Tedavi programını hastaya uygular,

Vücudun hareket gücü azalmış kısımlarını güçlendirici egzersizler uygular,

Felçli hastalara özel tedavi uygular,

Tümüyle yok olan veya işlevini yerine getiremeyen organların desteklenmesi için takılan yardımcı cihazların kullanımını hastaya öğretir,

Uygulanan tedaviden sonra hastaya ev egzersizleri gösterir.

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

Tedavi topları,

Kum torbası, ağırlıklar,

Vakum

Servikal traksiyon aleti

Oyuncaklar,

Yap - bozlar,

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

İş ve uğraşı terapisi teknikleri olmak isteyenlerin ,

Yoğun dikkat yeteneği gelişmiş,

Ayrıntıyı algılayabilen, yönergeyi izleyebilen,

El ve parmak becerisi gelişmiş,

İşbirliğine yatkın,

Biyoloji, fizik ve psikolojiye ilgili,

Sabırlı, sakin,

Başkalarını anlayabilen (Empati kurabilen), onlara yardım etmekten hoşlanan,

Temizliğe önem veren

kimseler olması gerekir.

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

İş ve uğraşı terapisi teknikeri hastahaneler ve rehabilitasyon merkezi gibi kapalı mekanlarda görev yapar. Çalışma ortamı oldukça güvenli, temiz ve sterildir. Çalışırken genellikle ayakta ve çeşitli aletler kullanırlar.

Birinci derecede uğraş konusu insanlardır. Görev sırasında hekimler, fizyoterapistler, meslektaşları, hastalar, özürlüler ve yaşlılar ile sürekli iletişim halindedir. Dikkat gerektiren bir çalışma gerçekleştirirler.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Bu bölümden mezun olanlar gördükleri eğitim kapsamında kamu ve özel sektöre bağlı hastanelerde, özel kliniklerde, özel rehabilitasyon merkezlerinde, spor kulüplerinde, huzurevlerinde iş bulabilirler.

Trafik kazaları, iş kazaları ve çeşitli hastalıklar gibi nedenlerle iş ve uğraş terapisi teknikerlerine ihtiyaç duyulmaktadır.

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Mesleğin eğitimi; Meslek Yüksekokullarının “İş ve Uğraşı Terapisi” önlisans bölümünde verilmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Meslek liselerinin Ebelik, Ebelik Hemşirelik, Laborant, Laboratuar, Laboratuar Teknisyenliği, Sağlık Memurluğu, Veteriner-Laboratuar, Yaşlı Hizmetleri bölümlerinden mezun olanlar “İş ve Uğraşı Terapisi” ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.

Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da genel liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve ÖSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli “Sayısal (SAY)” puanı almaları gerekir.

EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Eğitim süresi lise veya dengi okuldan sonra iki yıldır.

Eğitim süresince ;

Anatomi,

Fizyoloji,

Kinezyoloji,

Rehabilitasyon tıbbına giriş,

Davranış bilimleri,

Pediatrik rehabilitasyonuna giriş,

Nöroanatomi,

İş ve uğraşı terapisinde temel kavramlar,

Nörolojik rehabilitasyon,

Pediatrik rehabilitasyon iş ve uğraşı terapisi

Kas iskelet sistemi hastalıkları rehabilitasyonu,

Nörolojik hastane rehabilitasyonu ve iş uğraşı terapisi,

Ortezler ve ortez uygulaması,

İleri klinik iş ve uğraşı terapisi ve uygulamaları,

Tıbbi tarih ve deontoloji,

Fizik tedavi modaliteleri,

Günlük yaşam aktivitelerinde çevresel düzenlemeler,

Rehabilitasyon ekibinde ekip elemanlarının ve ailelerinin görevleri,

Klinik uygulamalar gibi meslek dersleri ile

Yabancı Dil,Türk dili,Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi gibi kültür dersleri verilmektedir.

MESLEKTE İLERLEME

“İş ve Uğraşı Terapisi” ön lisans programını başarı ile bitirenler, ÖSYM tarafından yapılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon ” lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler.

BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU

 

 

Eğitim süresince Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağladığı öğrenim ve harç kredilerinden faydalanabilirler. Çeşitli kurum ve kuruluşlardan burs alabilirler.

Meslek elemanları kamu kurum ve kuruluşlarında çalışmak istemeleri durumunda 10. derecenin 2. kademesi ile göreve başlarlar. Maaşları her yıl bütçe kanununa göre belirlenmektedir.

Özel sektörde ise çalışılan yer, tecrübe vb. durumlara göre kazanç durumu değişiklik göstermektedir. İlk işe girişte asgari ücret düzeyinde kazanç söz konusudur. Daha sonraki kazanç ise asgari ücretin 2-3 katı arasında değişmektedir.

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

İlgili eğitim kurumları,

Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Danışma Merkezi,

Bünyesinde Meslek Danışma Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri.

EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ

 

Eğitim süresi lise veya dengi okuldan sonra iki yıldır.

 

Eğitim süresince ; anatomi, fizyoloji, kinezyoloji, rehabilitasyon tıbbına giriş, davranış bilimleri, pediatrik rehabilitasyonuna giriş, nöroanatomi, iş ve uğraşı terapisinde temel kavramlar, nörolojik rehabilitasyon, pediatrik rehabilitasyon iş ve uğraşı terapisi kas iskelet sistemi hastalıkları rehabilitasyonu, nörolojik hastane rehabilitasyonu ve iş uğraşı terapisi, ortezler ve ortez uygulaması, ileri klinik iş ve uğraşı terapisi ve uygulamaları, tıbbi tarih ve deontoloji, fizik tedavi modaliteleri, günlük yaşam aktivitelerinde çevresel düzenlemeler, rehabilitasyon ekibinde ekip elemanlarının ve ailelerinin görevleri, klinik uygulamalar gibi meslek dersleri ile yabancı dil,Türk dili,Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi gibi kültür dersleri verilmektedir.

Bütün dünyada hem klinik uygulamanın önemli bir parçası olan hem de toplumsal boyutu bulunan “Occupational Therapy” (İş ve Uğraşı Terapi) alanında maalesef  ülkemiz çok geride kalmış bulunmaktadır. “Occupational Therapist Association of Bangladesh” bile mevcut iken “Occupational Therapist Association of Turkey’nın henüz adı yoktur ve ülkemiz bu alanda yetişmiş yeterli insan gücüne sahip değildir. Halen ülkemizde bu alanda çalışan birkaç kişide Türkiye dışında yetişmişlerdir. Onlar gibi elemanları yetiştirecek bir okul ülkemizde henüz mevcut değildir. (1)

 

 Türkiye’de, WFOT (World Federation of Occupational Therapists) tarafında kabul edilen  İş ve Uğraşı Terapisti ünvanına sahip olabilmek için, ilk olarak fizyoterapist olmak gerekmektedir. Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon bölümünde, yüksek lisans olarak,  İş ve Uğraşı Terapisti ünvanı verilmektedir.

 

Türkiye’de İş ve Uğraşı Terapisti, çoğu zaman Fizyoterapist, Özel eğitimci vs olarak adlandırılıyor fakat İş ve Uğraşı Terapisi bu mesleklerden tamamen bağımsız ve ayrı bir daldır.

 

Gelişmiş ülkelerde İş ve Uğraşı Terapistlik mesleğinin eğitim süresi ortalama 4 yıldır. İş ve Uğraşı Terapisi ve Fizyoterapi eğitimi aynı yüksek okullarda verilmektedir. Kısacası kardeş meslek olarak adlandırmaktadır.

 

 

Peki “İş ve Uğraşı Terapi” nedir?

 

“Hastanın patolojisini azaltmak, sağlığını sürdürmek, adaptasyon ve verimliliğini sağlamak için, seçilmiş işlerde fonksiyonlarını düzenlemek, güçlendirmek ve performansını arttırmak sanatıdır. Bir diğer anlatımla, herhangi bir hastalık, kaza, doğumsal sakatlık veya yaşlanma sonucu mental, sosyal veya fiziksel yeteneklerde oluşan bozukları iyileştirmek, mevcut yetenekleri geliştirmek, ortaya çıkartmak, kişinin bu yeteneklerini günlük hayatında kullanabilmesini öğretmek için uygulanan amaca yönelik hareketlerdir.

 

Tarihçesi 1.Dünya savaşına uzanan bu tedavi yaklaşımı, rehabilitasyonun önemli bir bölümünü oluşturur ve ekip içinde yer alan İş ve Uğraşı Terapisti tarafından yapılır. Fonksiyonel olarak yetersiz olan kişilerin, mümkün olduğunca toplum hayatına katılması ve bağımsız olması, hastanın kendisi ve toplum için çok önemlidir. İş ve Uğraşı Terapisi trafik kazaları, iş kazalarının giderek arttığı ve çok genç yaştaki sakatların toplumdaki oranlarının hızla yükseldiği günümüz sanayi toplumlarında önemli bir dal olarak gelişimini sürdürmektedir”.(2) 

 

İş ve Uğraşı Terapisti nerelerde çalışır?

 

Hastaneler

Sağlık merkezleri

Geriatri merkezleri

Rehabilitasyon merkezleri

Özel kurumları

Sosyal aktivite merkezleri

Hastanın kendi evi ve iş yeri

Halk sağlığı ve iş sağlığı

Özel okullar

Şirketler (ergonomi).

Diğer….(1)

 

İş ve Uğraşı Terapisin geniş bir uygulama alanı vardır. Örneğin:

 

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon alanında

Nöroloji

Ortopedi

Romatoloji

Çocuk ve adolesan psikiyatrisi

Erişkin psikiyatrisi

Neuropsikiyatri

Pediyatri

Pedagoji

Geriatri

Ergonomi

Diğer…..(1)

 

Örneğin Fizik tedavi ve rehabilitasyon alanında İş ve Uğraşı Terapisinde tedavinin esasları şu şekilde özetlenebilir;

 

1. Hastanın ve fonksiyonlarının değerlendirilmesi:

 

Hastanın sensorimotor durumu ve performansı, idrak, günlük yaşam aktivitelerine katılımı ve bu konulardaki başarısı değerlendirilmelidir. Hastanın ulaşması istenilen düzey planlanırken, kas güçleri, eklem hareket açıklıkları, denge ve koordinasyonu, istenilen hareketi anlayıp anlamadığı ayrıntılı olarak bilinmelidir.

 

 

2. Fonksiyonel uğraşı tedavisi:

 

Hastanın bedensel fonksiyonlarının düzeltilmesi, (Kas kuvveti ve kontrolunun geliştirilmesi, eklem hareket açıklığının korunması veya arttırılması, göz-el koordinasyonun düzenlenmesi, çalışma toleransının ve dayanıklılığın arttırılması, deformitelerin önlemesi, el becerilerinin geliştirilmesi) sensorimotor ve algılama bozukluklarının düzeltilmesi, ortez-protez seçimi ve kullanımının öğretilmesini içerir.

 

 

3. Mesleki aktivitelerin hazırlanması:

 

Hastanın hastalığı sonrası fonksiyonel durumu, hastalık öncesi işini sürdürmesine izin verecek düzeyde ise hastanın en kısa sürede işine ve aktif hayata dönmesi desteklenir. Gerekirse, çalışma ortamında belirli değişiklikler yapılarak iş, hastaya uydurulur. Ancak mesleği, özürü ile sürdüremeyeceği bir iş ise, (Ör: Bir postacının hemipleji geçirmesi veya ampute olması gibi) kişinin mevcut fonksiyonel potansiyeli ve daha önceki yeteneklerine göre yeni bir iş öğretilerek üretkenlik sağlanır. (Ör.: Böyle bir hemiplejinin danışma görevlisi olması mümkündür.)

 

 

4. Destekleyici Tedavi:

 

Sosyal yaşama uyum. Sosyal beceri eğitimi vs.

 

 

5. Ev işlerine hazırlık ve evin modifikasyonu:

 

Özürlülerin evlerinin giriş katında olması ve zeminin tekerlikli sandalyenin rahatça gireceği eğime ve kapıların bu genişliğe sahip olması gerekir. Merdivenler 15 cm.’den daha fazla yüksek olmamalıdır, rampaların eğiminin 5 dereceyi aşmaması gerekir. Oda kapılarının genişliğin 90 cm.’nin altında olmaması önerilir. Odaların zeminleri cilalanmamalıdır, kayabilecek halı, kilim gibi kaplama malzemeleri kaldırılmalıdır. Duvarlar, düz ve silinebilir boya ile boyanmalı,  pencereler kanatlı ve kolay açılabilir olmalıdır. Elektrik düğmeleri 90 cm.’den daha yüksek , prizler zeminden 60 cm.’den daha aşağıda olmamalıdır. Banyo ve küvetlerde tutunma barları bulunmalı, zemin suyun birikimini engelleyecek şekilde eğimli olmalı, küvetin etrafı tekerlikli sandalyenin yaklaşabileceği kadar açık olmalıdır.

 

 

6. Ev programı ve kontrol:

 

Hastanın tedavisi rehabilitasyon merkezine yatırılması ile başlar, taburcu olduktan sonra ev programı ile devam eder. Taburcu olmadan önce hastanın kalacağı ev değerlendirilmeli, sorunlar saptanmalı, düzenlemeler yapılmalı, tedavi programı hastanın uygulayabileceği kadar basit olmalıdır. Taburcu olduktan sonra düzenli kontrollerle gelişme izlenmeli, yeni ortaya çıkan problemlere göre tedavi modifiye edilmelidir. (2)  

 

Genel olarak bir İş ve Uğraşı Terapisti nasıl çalışır?

 

Hangi alan olursa olsun bir İş ve Uğraşı Terapisti aşağadaki yöntemleri kullanarak girişimde bulunmaktadır.

 

Değerlendirme (Assesment)

Planlama (Planning)

Girişim (İntervention)

İşbirliği (Cooperation) (1)

  

İş ve Uğraşı Terapisi kompleks bir sağlık dalıdır. İş ve Uğraşı Terapisini tanımlayabilen anahtar kelime ise rehabilitasyondur. Bir İş ve Uğraşı Terapistinin tedavideki amaçı,  hastanın günlük hayata tam olarak iştirak edebilmesini sağlamaktır. Bu amacı hastanın hayata iştirak yeteneklerini artırmak ve bunun için gerekli çevresel düzenlemeleri yapmak suretiyle başarır.

 

 

Kaynaklar

Kaynak:

1. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, 2005.

2. Prof.Dr. Nurten Eskiyurt, Doc.Dr. Ayşegül Ketenci. İş ve Uğraşı Tedavisi (Occupational Therapy). Fiziksel Tıp Ve Rehabilitasyon, İstanbul Tıp Fakültesi Temel ve Klinik Bilimler Ders Kitapları, Nobel Tıp Kitabevleri, 2000.

 

http://www.rehabilitasyon.com/index.php?act=showarticles&act2=read&p=1&aid=4032  

 

tarih: 10.02.2010

2011 İş ve Uğraşı terapisi. Bu siteden verilen bilgiler, yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis konulması, tıbbi tedavi uygulanması, eğitim planlanması amacı ile kullanılamaz.
Powered by Joomla 1.7 Templates