Otizm, zeka geriliği, asperger sendromu

Kategori: Otizm yazılarım

Değerli okuyucular, facebookta duvarımda bilgi paylaşımında bulunduğumuz bir konu vardı ancak, facebook uçar gider, bu konu da önemli, sabit konu olsun, herkes görsün diye konuyu buraya taşımak istedim.

Yazının uzunluğu sizi korkutmasın çünkü konuşma dilinde akıcı bir şekilde yazdım. Ancak iyi anlaşılması için birkaç defa okumalısınız.

Konumuz tabi ki otizm :)

Otizm oldukça karmaşık bir problem. Bu nedenle herkes çok farklı yorumlar yapabiliyor. Tabi ki önemli olan bazı alanlarda ortak noktalarda buluşabilmek.

Buradan anlatarak ifade etmek gerçekten çok zor. Belki herkes görüşlerini yazsa bir sürü kitap daha ortaya çıkar.

Bugüne kadar ki tecrübe ve bilgilerim sonucu otizmi şöyle anlatıyorum:

Bu yazıda DSM sınıflandırmasına çok takılmayın. Otizm derken(klasik yoğun otizmi kastediyorum)

A, B ve C, diye 3 başlıkta ele alıyorum:

A-Otizmli çocuklar

B-Asper sendromlu çocuklar

C- Otizm ve zeka geriliğinin bir arada görüldüğü çocuklar

A-) Bazı otizmli çocuklar sadece otizmlidir. Yani herhangi bir zeka problemleri yoktur. Yaşıtlarıyla aşağı yukarı aynı dönemde temel becerileri öğrenir vb.  Ancak otizme özel duyusal problemler, davranış problemleri, iletişim problemleri, takıntılar vb.fazlasıyla görülür.(bu çocukların bazıları akranlarıyla bir arada eğitim alabilecek kapasitedeyken bazıları da yoğun problemlerinden dolayı sadece otizmlilerin gittiği özel okullara gidebilmektedir.)  Bu durum bu çocuklar asperger sendromlu demek değildir. Asperger sendromu çok farklıdır.

B-)Asperger sendromlu bir çocukta da zeka problemi yoktur. Akranlarıyla aynı anda öğrenir, özellikle bir arada çeşitli düzenlemelerle rahatlıkla eğitim alabilir. Ancak dil gecikmesi vb(otizmli bir çocuk dili çok kısıtlı ve zor kullanır ancak asperger sendromlu bir çocuk çok uzun cümleler kurabilir hem de ekolali yapmadan sadece sen ben, biz, onlar gibi bir takım dil bilgisi kurallarına uyamazlar, otizmliler ise sadece ihtiyaçları kadar konuşur, sohbet etmek zordur vb.) olmaması sebebiyle klasik otizmden hemen ayrılır. Yani asperger sendromu otizm spektrum bozukluklarında en iyi durumda olanlardır diyebiliriz. Tabi bu onların hiçbir sıkıntısı yok anlamına gelmez. Klasik otizmli bir bireyin ailesi onu konuşturmaya, dikkati derslerine vermesine, duyusal hassasiyetlerine vb. lere odaklanırken, asperger sendromlu çocukların ailesi onu arakadaşlarına daha fazla uyum sağlamasına, insan ilişkilerinin nasıl sağlıklı yürütülebileceğini anlatmaya vb. bunlara yoğunlaşır. Özellikle belli bi yaştan sonrası aspergerliler için çok daha zordur. Çünkü çoğu depresyona girip eve kapanmak isteyebilir. Ancak otizmli bir çocuk hiçbir zaman depresyona girmez.(Burada bu bundan iyi bu bundan kötü kavgası yapmak doğru değil)

Zeka geriliği olmayan klasik otizmli çocuk asperger sendromlu çocuk demek değildir. Lütfen bu yanlışa düşmeyelim. Özellikle aileler sizlere sesleniyorum. Siz bu konuda çok fazla kendinizi yormayınız. Çünkü ne yaparsanız yapın objektif olmanız zor ve genelde kendi çocuğunuzu baz alarak yorumlar yapıyorsunuz ve bu da sizi hataya düşürüyor.

C-) Bazı otizmli çocuklar da aynı anda hem otizme hem de zeka geriliğine sahiptir. İşte bu çocuklar hem dil gelişiminde gecikme yaşar(büyük bir kısmı konuşamaz), hem öğrenmede çok ciddi sıkıntılar yaşar. Yani otizme özel yukarıda saydığım problemlerin yanı sıra bu çocuklar bir de öğrenme güçlüğü yaşarlar. Genelde bir kısmı konuşamaz, bir kısmı tam olarak okuma yazma öğrenemez, sadece aldığı eğitimin niteliği ölçüsünde gelişme gösterir. Özbakım ve temel yaşam becerilerini öğrenmeleri en büyük gayedir. Bunlar öğretildikten sonra üzerine ne kadar koyulabilirse koyulur. 

Tabi ki otizme ve zeka geriliğine aynı anda sahip olan tüm çocuklarda bu zeka geriliğinin derecesi farklı olacağından çocukların işlevde bulunma düzeyleri de tamamen farklı olmaktadır.

Tabi ki otizmin de dereceleri var. Yani zeka geriliği nasıl farklı derecelerde olabiliyorsa otizmde aynı şekilde farklı derecelerde olabiliyor. Bazı çocuklar otizmden çok az etkilenmişken bazıları çok daha fazla etkilenebiliyor. Bu durumları da dikkate almak gerekir.

Tarihte çağlar vardır bilirsiniz. İlk çağ , orta çağ, yeni çağ vb. İyi anlaşılması için buradan bir örnek vermek istiyorum:

İlk çağdaki bir otizmli çocuk orta çağa atlatılamaz.

Fakat bu çağların başları ve sonları oldukça farklıdır, alacağı eğitimin niteliği ölçüsünde örneğin ilk çağdaysa o çağın son zamanlarına kadar getirilebilmesi büyük başarı olur.

Şimdi bir de bütün bunların üzerine bu yetenekli otizmliler konusuna girmek istiyorum: Umarım aklınız iyice karışmaz.

Üçe ayırdık değil mi? Sadece otizme sahip çocuklar, Otizm ve zeka geriliğine aynı anda sahip çocuklar, bir de asperger sendromlu çocuklar.

Şimdi bu üç grup arasından sırayla gidelim.

1-Otizm ve zeka geriliğine aynı anda sahip çocuklarda herhangi bir özel yetenek görülmesi mümkün değildir.

Ancak sadece otizme sahip, ya da asperger sendromlu çocuklarda bazı özel yetenekler görülebilir.

2-Nasıl bizler de farklı farklı yaratılmışsak bazı aspergerliler aynı anda özel bir yeteneğe sahip olabilir veya olmayabilirler.

3-Aynı şekilde bazı (sadece)otizmli çocuklar da aynı anda özel bir yeteneğe sahip olabilir veya olmayabilirler.

Bu tamamen normal bir durumdur. Otizm eşittir dahilik demek değildir. Ve bu özel yetenekler de çok az sayıdaki çocukta görülür.

Ancak bu iki grupta şöyle bir avantaj ortaya çıkmaktadır. Otizmde detaylara çok takılma ve ilgi duyduğu alanda aşırı bilgi sahibi olmaya yoğunlaşma vb. olduğu için bazen bizlerden çok çok daha üstün başarı gösterebilmektedirler. Örneğin asperger sendromlu ve piyano çalmada yetenekli bir otizmli çocuk o ilgi duyduğu alana çok fazla konsantre olabildiği için bizlerin piyanoda yetenekli olanlarımızdan çok daha yetenekli olabilmektedirler. Bu durum ancak bu şekilde açıklanabilir.

Ayrıca bu yetenek konusu hayatının kurtulduğu anlamına da gelmez. Evet bu harika bir durumdur. Ancak o piyanonun başından kalktığı anda ister otizmli olsun, ister aspergerli olsun diğer tüm sorunlar yaşanmaya devam eder.

Bir de yukarıda bahsettiğim zeka geriliğinde doktor raporlarınızı kastetmiyorum. O raporlara pek güvenilmez. Ben kendi öğrencilerimde rahatlıkla hangi tür olduğunu veya zeka geriliği olup olmadığını anlayabiliyorum. Bu nedenle sizler de şimdi çocukların raporlarını açıp da bunlardan hangisi diye uğraşmayın. Buna ancak, bu alanda en azından benim gibi tamamen yoğunlaşmış iyi eğitimciler, çocukla belli bir süre çalıştıktan sonra karar verebilirler.

Bazı aileler otizmi kabul ediyor ancak zeka geriliğini kabul etmiyorlar. Bunların hiçbiri birbirine üstün değil. İkisi de aileler için oldukça zahmetli konular.

Ancak maalesef gerçek bu;  istesek de istemesek de bir çok otizmli çocuk aynı zamanda zeka geriliğine de sahip. Bu kötü bir şey değil, keşke olmasalar ancak dediğim gibi bu durum; (kabaca söyleyeceğim) sanki zeka geriliği kötü, otizm daha güzel olarak görülmesinden kaynaklanıyor. Daha da açık söylemek gerekirse zeka geriliğinin bir gün geçmeyeceği herkes tarafından kabul edilirken,  bir çok aile otizmli çocuğun bir gün iyileşeceğini umud ettiği için bu tanıya daha sıcak bakıyor… Ben acı da olsa gerçekleri konuşma taraftarıyım.

Tabi ki her otizmli çocuk zeka geriliğine sahiptir demiyorum. Bu ince ayrıntılara çok dikkat edilmeli…

 

 

Ben otizme bu şekilde bakıyorum.

Atipik otizm, ygb, otizm, asperger, osb, Tüm bunlar insanların kafasını iyice karıştırabiliyor. Bunların yerine açıkladığım şekilde bir sınıflandırma sistemine geçilirse herkes aynı şeyi anlar ve kafa karışıklığı azalır diye düşünüyorum.

DSM sınıflandırmasına göre ülkemizde genelde emin olunmayan durumlarda atipik otizm deniliyor. Daha emin durumlarda otizm, otistik bozukluk, ygb diye tanılanıyor. Doktorların da işine geliyor. Kesin otizm demek zor bir durum, eğer ileride öyle olmadığı ortaya çıkarsa doktor zor durumda kalabilir. Bazen de rastgele bu tanılar konuluyor. Yani aynı çocuğu bir doktora götürün atipik derken, bir başkası, otistik bozukluk diyebiliyor.

Kanımca durumun çözümü şöyle olmalı:

Erken yaşlarda otizm şüphesi olan çocuk kavramı getirilmeli, çocuk 3 aşamada kesin tanıya ulaşmalı.

1- Örneğin 0-3 yaş arası çocuklar için otizm şüpheli çocuk denmeli ve gerekli eğitimsel vb. tedbirler alınmalı,

2-3-6 yaş arasında otizm tanısı kesinleştirilmeli.

3-6 yaşından itibaren de otizme zeka geriliği eşlik ediyor mu etmiyor mu bu tespit edilmeli bence.(ancak bu kısım doktor muayene odasında yapılmamalı, bilimsel test vb ile ramlarda eğitimciler, psikologlardan oluşan bir ekip tarafından yapılmalı)

Her çocuk mutlaka bu 3 aşamadan geçmeli.

Birçok aile zaten bunları araştırmıyor. Otizm mi? tamam işte bu… Ancak siz bu yazıyı okuyorsanız demek ki, bu konuları da çok merak ediyorsunuz. Burada önemli olan çocuğunuzun bireysel ihtiyaçlarına dönük yoğun ve kesintisiz bir eğitim süreci.

Erken yaşlarda otizmin derecesini de zeka geriliğinin derecesini de tespit etmek çok zor. Ancak çok daha düşük işlevli çocuklarda kesin tanı koyuluyor.

3 yaşında atipik otizm denen çocuğun tanısı öylece kalıyor. Ondan sonra gel bakalım çocuğun büyüdü, tekrar bir değerlendirelim diyen yok. Halbuki o da otistik çocuk, ygb yazanda, otizm yazanda… Ondan sonra da aileler arasında bir takım görüş ayrılıkları başlıyor.

Özellikle otizme zeka geriliği eşlik edip etmediğini tespit etmek erken yaşlarda genelde zor oluyor. Bu; çoğu çocukta ancak 5-6 yaşından itibaren anlaşılmaya başlanıyor.

Tüm bunlar bu kadar kafa karışıklığı ve bilgi kirliliğinin nedenlerini oluşturuyor aslında. Bir de bunlar yetmiyormuş gibi otizmin nedeni hakkındaki tartışmalı durum da üstüne tuzu biberi oluyor.

Daha da ötesi otizme eşlik eden epilepsi, hiperaktivite vb. bunlar da ayrıca değerlendirilmeli ancak bu yukarıda bahsettiğim 3 ana ayrım önemli diğerleri konumuzun biraz dışında,

Burada anlattığım her başlık aslında bir kitapta ünite ünite anlatılacak kadar ayrıntılı konular ancak bu yazıyı bi yerde bitirmek zorundayım. Bu nedenle bazı ayrıntılara giremedim.

(Facebookta konu Öykü’nün videosundan açılmıştı) Son olarak Öykü’ye gelecek olursak, bence Öykü; ne aspergerli ne de zeka geriliğine sahip.  Sadece otizmli ve (az görülen)yetenekli bir çocuk.

Bu yazıyı aslında ilerde yazmayı çok istediğim bir otizm kitabında dile getirmeyi düşünüyordum. Umarım ilerde bunu da gerçekleştirebilirim.

Saygılarımla

Berat ÇELİK

21.01.2013

 

Yazımın buradan sonrası Faceboktaki Orhan Beye:

Orhan bey cevabım uzun ve faydalı olduğundan siteye yazı olarak ekledim herkes faydalansın diye.

Orhan bey ben sizi çok iyi anlıyorum ve hak da veriyorum. Ancak ben o bahsettiğiniz aspergerlileri otizmli gibi gösteren, diğer aileleri siz yeteneksizsiniz diye adleten ailelerin yaptığını yapmıyorum Ancak siz de bu bahsettiğim açıklamalardan sonra eminim bana hak vereceksiniz. Ve artık üstün yeteneğin sadece aspergerlilerde değil, (zeka geriliği olmayan) otizmli bazı bireyler de de görülebileceği fikrini kabul edersiniz ve otizmli ve yetenekli başlığına da sinir olmazsınız. Sizi biliyorum facebookta adeta bu konuya savaş açmış durumdasınız. Ancak bu bahsettiğim doğrultuda düşünürseniz bence daha olumlu bir durum olur.

İşin içinden çıkılamaması sitede yazdığım görüşlerin insanlar tarafından henüz bilinmemesinden kaynaklanıyor.

Bu arada o aileler de halt ediyorlar aslında, sonuçta yetenek varsa da o Allah vergisi, ailenin çalışarak elde ettiği bir  şey değil. Aile sadece var olan yeteneği doğru hocalarla buluşturarak gelişmesini sağlar.

Eğer diğer çocukta o yetenek yoksa aile ne yaparsa yapsın çocuk o tarz bir gelişme gösteremez.

Siz de bence artık herkesi bu kategoriye koymayın ve bu duruma da çok fazla takılmayın. Sonuçta herkes yine yapacağını yapıyor. Kimi bilerek yapıyor bunu kime cahilliğinden yapıyor. Maalesef her şeyi değiştirme şansımız yok. Önemli olan sizin doğrulardan ayrılmamanız. Görüşlerimizi de iletiriz, artık diğer insanlar hangi görüşe inanmak isterlerse ona inanırlar…

Siz bütün otizm başlıklarına da bunları yazsanız insanları değiştiremeyebilirsiniz.

Saygılarımla. 

Yorumlar   

 
0 #10 Esra 15-10-2017 21:53
Merhaba benim oğlum 5.5 yaşında ana sınıfına başladı öğretmenimiz otizim dedi baştan çok üzüldüm çocuğuma konduramıyorum sadece konuşmuyor birazda sıkıgandı hiç doktora götürmedim babamız karşı ama 2gün önce öğretmenimiz oğlumda ileri zekalı olabileceğini söyledi ama otizimli bir çocukta böyle bir yetenek olabilir mi çok üzülüyorum ne yapmalıyım
Alıntı
 
 
0 #9 Ayfer 25-07-2017 23:07
Merhaba .Yazılarınızı dikkatle takip ediyorum
Dr Özgür Bolat ın yeni kitabı
'Beni Ödülle Cezalandırma
Sizce otizmde de uygulanabilecek bir yol mudur
Ödülün ve cezanın her koşulda zaralarından ve çocuklarda gelişimsel problemler çıkardığından sözediyor
Bizler yetişkin otizmli aileler hep bu ödül ve ceza yöntemleri ile büyüttük çocuklarımızı
Özel
Eğitimcilerimizin de eğitimi bu şekilde idi
Bu durumda Aba eğitimi denilen yöntem her çocuk için geçerli olmadığı gibi zararda vermiş olabilir
Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz
Eğer kitabı okumadıysanız tavsiye ediyorum
Hakikaten ezber bozuyor
Sizin gibi sürekli araştıran geliştiren eğitimcilerimiz i ayrı tutuyorum ama birçok kurumda aba eğitimi altında çok bilinçsizce eğitimler veriliyor
Aslında bu konuda neler yapılabiliri de tartışmak gerekir
Tabii bizimle değilde kendi platformunuzda
Alıntı
 
 
+1 #8 berat 22-02-2016 18:15
Merhaba, Canan hanım. Kesinlikle geç kalmadınız. Tam istediğimiz tanı yaşı.Otizm seviyesi hakkında buradan bir şey söyleyemem.Otiz min, erken yoğun bir eğitim programıyla etkileri en aza indirilebilmekt edir.Bu konuda diğer yazılarımı da okuyabilirsiniz . Saygılarımla.
Alıntı
 
 
-1 #7 canan 20-02-2016 21:55
Merhaba
Kızım 20 aylık doktorumuz otistik olabilir belirtiler onu gösretiyor dedi , 1 ay kreşe götürmemizi 1 ay sonunda kızımı tekrar muayene edeceğini ona göre özel okul gerekip gerekmediğine karar vereceğini söyledi. Kızım için geç mi kaldık yani otizm iyi tedavi ve eğitimle düzeltilebilir mi? Kızımdaki belirtilerin bir kısmı konuşmaması , çevresine ilgisiz olması, ismi söylendiğinde bakmaması, takıntılarının olması , kızımın otizm seviyesi konusunda da bigi verebilirseniz sevirim.
Şimdiden teşekkür ederim.
Alıntı
 
 
-2 #6 ayse 16-05-2015 10:50
benim oglum 3bucuk yasinda kosardi aglar yere yatar hepanlardi birsey isteyince elimi koyardi yada alirdi deterjan cok merakliydi soda sisesi tv cok :sad: :sad: izlerdi otuncagi firlbaadiba ba atta baska reh

kelimeyok cok uzuluyorum dun ogrendikki dr otizim dedi dunya basima yikildi :cry:otizimn 3. derecesi dedi dr bu nasil duzelen oldumu
Alıntı
 
 
-1 #5 Berat 06-04-2014 19:20
Merhaba, yukarıda da ifade ettiğim gibi 5 yaşından önce kesin bir şeyler söylemek zor. Siz otizme özel uygulamalı davranış analizi ilkelerine dayalı özel eğitim aldırmaya çalışın. Bundan sonrası; çocuğunuz otizmden etkilenme derecesi oranında ilerleme gösterecektir.
Alıntı
 
 
-2 #4 Gulhan bozyigit 02-04-2014 23:20
Merhaba benimde 3 yasinda kizım var 2yasına otıstik oldugunu ogrendik . Hollanda'da yaşıyorum buradaki doktorlar anlamadı Türkiye'de teşiş koyuldu bana Türkiye'de zekasında bişey yok dediler ama burda zeka geriliği olabileceğini söylediler . Her şeyi anliyo İnternet'e kendisi yardım almadan video açabiliyor ama biz ona söylediğimiz hiç bir şeyi yapmıyo kafamızda büyük soru işaretleri var zeka geriliği varmı yokmu.bu anlamak için nasıl bir test yaptırmalıyız yardımcı olursanız çok sevinirim
Alıntı
 
 
0 #3 Berat 04-09-2013 23:12
Merhaba, daha ayrıntılı bilgi için bu videoyu izleyebilirsiniz.
http://otizmtv.web.tv/video/ulibtlcrgpk
Alıntı
 
 
+3 #2 Gülsüm 04-09-2013 16:08
Ben sadece otizmli bireylerle asperger sendromlu bireyler arasındaki farkı çok anlayamadım. Sadece otizmde dil gelişimi gecikiyor. Tek farkı bu mu? Bir de merak ettiğim konu aspergerler durumlarından haberdarlari ne tür sıkıntıları olduklarını güçlü ve zayıf yönlerini öğrenebiliyorla r diye biliyorum. Sadece otizmli olanlar da bunu farkedebiliyorl ar mı? Bu iki durumu bozukluğun farklılıklarını biraz daha açıklar mısınız? =)
Alıntı
 
 
+2 #1 Emine 20-06-2013 00:57
00:32 Sadece atipik otizm teşhisi konulan 6 yaşındaki oğlumun eğitimi için neler yapabilirimi araştırmak üzere çıkmıştım yola...Şimdiye kadar kaçtığım, yok öyle değildir,yanılı yorumdur derken sayın Berat Çelik acı gerçekle yüzleştirdi beni...Zeka geriliği ve hiperaktivite.. Birde buna otizm ekle...Ne güzel durdu değil mi?...Ne diyeyim kader..Herşeye rağmen oğlumu çok seviyorum...O benim "Altın Oranım"YİNE DE.. YİNEDE BİR GÜN OĞLUMLA UZUN UZADIYA SOHBET EDEBİLECEĞİME,B İR GÜN ANSIZIN BOYNUMA SARILIP "ANNECİĞİM SENİ ÇOK SEVİYORUM" DİYECEĞİNE İNANIYORUM..... kendimden başka hiç kimseye yalan söylemedim ben hiç.
Alıntı
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

2011 Otizm, zeka geriliği, asperger sendromu. Bu siteden verilen bilgiler, yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis konulması, tıbbi tedavi uygulanması, eğitim planlanması amacı ile kullanılamaz.
Powered by Joomla 1.7 Templates