Hayalet nesil: Yetişkin otizmliler

Kategori: Otizm yazılarım

Değerli okuyucular, günümüzde artık otizmli çocuklara 3-5 yaş arasında tanı konulabiliyor. Ülkemizde yeni hedef; 0-3 yaş arasında otizm tanısını koyabilmek.

Ancak şöyle bir geriye döndüğümüzde, çok değil doksanlı yıllara döndüğümüzde, maalesef durum çok daha vahimdi.

Bütün otizmli çocuklara zihinsel engelli tanısı konuluyordu. Bu çocuklar -gerçekten zihinsel engelli olanlarla- bir arada eğitim alıyorlardı. Ve çoğu arada kaynayıp gidiyordu. Kimse onlarla bireysel olarak ilgilenmiyordu.

Şu an biliyoruz ki; otizmli bir çocuk erken yaşta tanılanır ve yoğun, nitelikli bir eğitim alırsa bu çocukların önemli bir kısmı akranlarını yakalayabiliyor. Diğerleri ise kayda değer gelişmeler gösteriyor.

Ancak 90 doğumlu (aslında otizmli ancak zihinsel engelli tanılı) bir çocuk düşünelim. Şu an 23 yaşında. Bu çocuk geçmişte iyi-kötü bir okula gittiyse ne mutlu. Şimdi bu çocuğun annesi-babası tvde otizmi duyduysa belki benzetti lakin önemsemedi. Büyük bir kısmı da hiç otizmi düşünmedi bile.

Yani özellikle 20 yaş üstü otizmlilerin çoğu zihinsel engelli raporuyla eğitim hayatlarını tamamladılar. Ve ailelerinin çoğu onların otizmli olduğunu bile bilmiyor. Bu saatten sonra duysalar da zaten bi şey fark etmeyeceğini düşünüyorlar.

Bu nedenle; şu an ülkemizdeki gerçek otizmli birey sayısını bilmek oldukça zor.

Küçük otizmlilerin eğitim sorunu tam olarak çözülememişken yetişkin otizmlilerin istihdam, yaşam evi, vb. ihtiyaçları akla bile gelmiyor tabi.

Artık otizm biliniyor. Ve bu çocuklar hızla büyüyor. Acilen bu çocukların geleceği planlanmalı ve lise çağından sonra ne ile meşgul edilecekleri belirlenmeli.

Bu çok zor değil. Büyük şirketlerle anlaşmalar yapılabilir. Örneğin Arçelik, turkcell, iş bankası…gibi farklı büyük sektörlerin iş pozisyonları gözden geçirilmeli ve uygun pozisyonlarda otizmli yetişkinlerin çalışabilmesi sağlanmalı. Lise döneminde bu pozisyonların mesleki eğitimi verilmeli. Çocuk orada yapacağı işi öğrenmeli ve staj dönemini de geçirip devamında işe alınmalı. Bunun gerekli yasal altyapısı ve teşvik sistemi hazırlanmalı.

 

Bu; bir çocuk için sadece bantlama, yapıştırma işi olabilir, başka bir çocuk için bilgisayarda yapılacak rutin kontrol işi olabilir.

Kayıp hazineler:

Daha yetenekliler için daha karmaşık işler olabilir. Yüksek fonksiyonlu otizm ve Asperger sendromunun özellikleri artık tüm dünyadaki iş çevrelerinde bir özür ya da eksiklik değil bir artı-değer olarak görülmeye başlandı. Dünyada bazı şirketler otizmli kişilere özgü olan bu özellikleri değerlendirerek bilişim sektöründe, özellikle yazılım testleri ve veri kayıtları ve çevrimleri konusunda hizmet vermeye başladılar.

 

Tabi burada sivil toplum örgütlerine önemli işler düşüyor. Doğal olarak da onların kurucuları ve destekleyicileri olan ailelere…

Bazı insanlar; normal bireylerin iş bulma sıkıntısı yaşadığı bir ülkede, engellilere iş imkanı oluşturmak kimin aklına gelebilir diyebilirler. Ancak böyle düşünmek büyük hata. Bu ülkede ne gündem biter, ne de sıra gelir…

Bir takım insanların da tamamen bu işe yoğunlaşıp bu alanda bir şeyler yapması gerekir. Ayrıca devlet kurumları da buna dahil. Ülkemizde aile ve sosyal politikalar bakanlığı bu anlamda ilk sorumluluk alması gereken kurumdur. Otizm platformunun büyük çabalarıyla otizm eylem planı bakanlık tarafından açıklanmıştır. Ancak bu, sadece planda kalmamalıdır. Bunun takibi yapılmalıdır. Sıradaki adım ne, gerekenler yapıldı mı? Bunlar sorgulanmalıdır. İşte bu iş maalesef ailelere düşmektedir.

Örneğin hakkı yenen, liseye alınmayan otizmli Beril, ailesinin çabasıyla ve takibiyle liseye alınmıştır.

http://www.youtube.com/watch?v=ivoGx7MDHlo&feature=youtu.be

Eğer ailesi üzerine gitmeseydi Beril yeteneğine rağmen okula gidemeyip evine hapsolacaktı.

Bağımsız yaşam ve iş yaşamı konusunda aile ve sosyal politikalar bakanlığına mail atılabilir. Telefonla sorulabilir. Milli eğitim bakanlığının lise programlarını gözden geçirmesi istenebilir.

 

Amerika’da yeni yapılan bir araştırmada otizmli yetişkinlerin diğer engel gruplarına göre daha zor iş buldukları ortaya çıktı.

http://www.news-medical.net/news/20130906/Study-confirms-low-rates-of-employment-for-young-autistic-adults.aspx

http://psychcentral.com/news/2013/09/07/young-autistic-adults-face-tough-prospects-for-jobs-independent-living/59302.html

Bu linkleri incelemenizi tavsiye ederim:

http://beratcelik.com/haberler/otizm-haberleri/223-yueksek-islevli-otizmlilere-is-imkan.html

http://beratcelik.com/haberler/oezel-egitim-haberleri/374-engelliler-icin-istihdam-kap-s.html

http://www.trthaber.com/haber/bilim-teknik/teknoloji-sirketlerinin-yeni-gozdesi-otizmliler-86966.html

http://www.aksam.com.tr/guncel/otizmlilere-istihdam-projesi-mit-enterpriseta-birinci-oldu--49919h/haber-49919

http://www.tohumotizm.org.tr/proje/otizmli-genclerin-uretkenliginin-artirilmasi-ve-isgucu-piyasasina-gecislerinin-desteklenmesi

http://www.asperger-asperder.org/tr/Otizm_Eylem_Plani__2013.aspx

Bunlar da yabancı kaynaklar:

http://www.autismspeaks.org/family-services/community-connections/employment-opportunities-individuals-autism

http://www.npr.org/blogs/health/2013/04/22/177452578/young-adults-with-autism-can-thrive-in-high-tech-jobs

http://www.spiegel.de/international/germany/sap-to-hire-hundreds-of-people-with-autism-by-2020-a-901230.html

http://www.autism.org.uk/working-with/education.aspx

Bu iş yaşamı konusu sadece otizmliler için değil, zihinsel engelli bireyler için de aynı şekilde düşünülmeli ve planlanmalı tabi.

Otizmli çocukların büyüdüğünün fark edilmesi ve büyüyünce yok olmadıklarının bir an önce anlaşılması dileğiyle.

Berat ÇELİK

Saygılarımla

28.09.2013 

Yorumlar   

 
0 #6 Zeren aydin 06-12-2016 10:41
Bize ulasabilirmisin iz berat bey otizmli bir yetiskin birey ile ilgili destek almak istiyorduk telefon 0535 690 48 82 servin aydin ogretmen.
Alıntı
 
 
+1 #5 berat 18-02-2015 14:44
Merhaba Süreyya Hanım, maalesef ülkemizde yetişkin otizmli bireyler için durum hiç iç açıcı değil. Bu işler için bir süre önce Petek ÖZGÜL uğraşıyordu. Ancak şu an projesi ne aşamada bilmiyorum. Linkleri incelerseniz ona belki ulaşabilirsiniz . Specialisterne Türkiye temsilcisiydi. Otizm derneklerini destekleyin. Gerekli birimlere mail atın. Sürekli kapıları aşındırın. Valilik, belediye vb. Umarım sonuç alırsınız. Saygılarımla.
Alıntı
 
 
-2 #4 Süreyya çakır 17-02-2015 14:41
Berat bey 22 yaşında yüksek fonksiyonlu otistik oğlum var sayısal zekası çok iyi liseyi bitirdi üniversiteye problemlerinden dolayı giremedi bir iki yıl özel bir merkeze spor ve sosyalleşmesi için gönderdim maddi yükü çok fazla. Şu an evde ve sürekli tekrarlayıcı biçimde playstation ve bilgisayarlar uraşıyor bende zaman zaman uygun bir iş olsada hem vaktini değerlendirse hemde sosyalleşse diye arzu ediyorum ücrette istemiyorum ama elim kolum bağlı kime gideyim diye yardımcı olurmusunuz .
Alıntı
 
 
+2 #3 Berat 07-10-2013 20:39
Evlenme; öncelikle sorumluluk gerektiren bir olgu. Bu sorumluluk; evi, geçindirmeyi, çocuk yetiştirmeyi, eşiyle ilgilenmeyi, vb bir çok şeyi kapsamakta. Maalesef otizmli bireylerin çoğunun bunu başarması mümkün değil. Ancak salt cinselliği düşündüğünüzde tabi ki onlar da aynı şekilde cinsel dürtüleri yaşamaktalar. Ancak bunun yeri, zamanı vb. konuları ayırt edememekteler. Saygılarımla.
Alıntı
 
 
-2 #2 şükran 05-10-2013 04:23
merak ettim acaba onlarda normal bir şekilde evlenip çocuk sahibi olabilirmi cinselliğe bakış açıları normal bir insanınkinden farklımı acaba bilginiz varsa cevaplarsanız sevinirim
Alıntı
 
 
0 #1 Serap essiz 28-09-2013 23:56
Berat bey,
Bu yazdiklarinizi bizzat yasiyorum.1994 dogumlu ozel bir oglum var ..simdiye kadar cok egitim aldi...Guzel Sanatlar Lisesini bitirdi .Grafik Tasarim egitimi aldi...Simdi saskin ne yapabilirim diye dusunup duruyorum.Cikma zda hissediyorum.
Alıntı
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

2011 Hayalet nesil: Yetişkin otizmliler. Bu siteden verilen bilgiler, yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis konulması, tıbbi tedavi uygulanması, eğitim planlanması amacı ile kullanılamaz.
Powered by Joomla 1.7 Templates