Otizm tanısı alan çocukların anne babalarına

Kategori: Otizm yazılarım

Değerli okuyucular; bu yazımda, çocukları yeni teşhis almış ailelere, bazı önerilerde bulunmaya çalışacağım.

Öncelikle tanı şokunu bir an önce atlatmış olmanızı diliyorum.

Sonuçta o sizin çocuğunuz, otizmli de olsa o artık hayatınızın bir parçası. Bundan sonra önemli olan; ona nasıl eğitim aldıracağınızı öğrenmek, ona nasıl davranmanız gerektiğini öğrenmek, onun gelişimini nasıl destekleyebileceğinizi öğrenmek…

Bunu; otizmle ilgili yazılmış olan kitapları okuyarak yapabilirsiniz, otizmle ilgili ülke genelinde yapılan konferanslara katılarak yapabilirsiniz. Çocuğunuza eğitim aldırdığınız merkezlerden talep edebilirsiniz.

Peki nereden başlamalısınız, neler yapmalısınız…

Bunun için otizmde ki temel sorunlu alanlara bakalım. Sosyal etkileşimde yetersizlik, iletişimde gecikme(gerilik), sınırlı ilgi alanı-takıntılı davranışlar.

Otizmden etkilenmemiş bir çocuk 2 yaşında bile son derece çevresiyle ilgili, konuşmada çok iyi seviyede, ilgi alanı da oldukça geniştir. Aile ortamı içerisinde gelişimini sürdürebilir. Ek bir eğitime ihtiyaç duymaz.

Otizmden etkilenmiş bir çocuğa ise, pek çok gelişim alanı etkilendiği için, sınırlı ya da yetersizlik gösterdikleri alanlarda, uygun davranışlar kazandırabilmek amacıyla bazı özel yöntem ve stratejilerin kullanılarak bir takım becerilerin daha küçük yaştan itibaren öğretilmesi gerekir.

 

Dünyada farklı eğitim metotları geliştirilmiş olsa da bilimsel olarak bu eğitim erken yoğun davranışsal eğitim programları olarak geçer.

Ülkemizde son yıllarda aba yöntemi olarak pazarlanan! şey aslında APPLIED BEHAVIOURAL ANALYSİS’in İngilizce kısaltılışı (ABA); Türkiye’de ise UYGULAMALI DAVRANIŞ ANALİZİ (UDA) olarak geçer. Biz özel eğitim mezunlarının lisans eğitimimizde yoğun olarak aldığımız davranış değiştirme derslerinin içeriğidir.

Yani aslında ABA-UDA tek başına bir yöntem değildir. UDA; çok kısa özetlemek gerekirse, arzu edilen öğrenmelerin sağlanması için çevredeki olayların sistemli bir biçimde düzenlenmesidir. Uygulamalı davranış analizi içerisinde yüzlerce özel öğretim tekniği yer alır.

Detaylar için bu linke bakabilirsiniz.

Son yıllarda bu konuda bir yüksek lisans programının açılması oldukça sevindiricidir.

 

İşte erken yoğun davranışsal eğitim programları(EYDE) da uygulamalı davranış analizi ilkeleri esas alınarak geliştirilmiştir. Otizmli bireylerin topluma kazandırılmasında, otizmin özelliklerinin zayıflatılmasında bilinen en etkili programdır.

 

Siz ailelere düşen en büyük görev, bu programların etkili bir şekilde uygulandığı eğitim kurumlarını bulmak ve çocuğunuza bu eğitimleri aldırmaktır.

Bu eğitimi ev ortamında da aldırabilirsiniz ancak bunun için bu programı çok iyi bilen iki öğretmenin yoğun bir program dahilinde evinize gelmesi ve evinizin bir odasını materyaller alarak donatmanız gerekmektedir.

Bu anlamda üzücü olan ise Türkiye’de, devletin sadece özel eğitim rehabilitasyon merkezlerinin ayda 8 saatlik bir eğitim ücretini ödemesidir.

Otizm teşhisi almış bir çocuğun erken davranışsal müdahale programından ayda ortalama 60 seans alması gerekmektedir. Aradaki fark, aileler için oldukça büyük bir maddi yüktür.

Ayrıca bir çok rehabilitasyon merkezi bu programı uygulayabilecek kapasitede değildir.

Bu programların uygulandığı yerlerin başında İstanbul’da tohum otizm vakfı, İzmir’de Anadolu otizm vakfı gibi kurumlar gelmektedir.

Ayrıca Ankara’da kurulmuş olan Otizm Vakfında da bu programı yaklaşık 3 ay önce başlattık(kar amacı gütmeksizin maliyet fiyatına). Yine büyük şehirlerimizde bazı önemli merkezlerde de güzel çalışmalar yapılmaktadır.

 

Otizmde altın çağ 2-7 yaş arasıdır. O yaşlarda erken yoğun davranışsal eğitim programlarına en az 2 yıl süreyle devam eden otizmli çocukların yaklaşık yarısı ileriki yıllarda normal eğitim ortamlarına devam edebilmekte ve toplumsal yaşama katılabilmektedir.Diğer çocuklar da kayda değer ilerlemeler göstermektedir.

Bu nedenle bu eğitime çok önem vermelisiniz. Çocuğunuzun, günün yarısını özel eğitimde yarısını da kreşte(gölge abla ile)geçirmesini sağlamalısınız.

Tabi burada 4 faktörden bahsetmeliyim:

1-Otizmden etkilenme derecesi

2-Zeka seviyesi

3-Nitelikli ve yoğun bir eğitim programı

4-Aile katılımı

Çocuğunuzun ne kadar ilerleyeceği bu 4 faktöre bağlıdır.

 

7 yaşa kadar tüm imkanlarınızı alternatif tedavilere harcayıp sonra eğitimcilerin kapısını çaldığınızda artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktır. Her yaş için yapılacak şeyler vardır ancak altın çağda çok daha büyük ilerlemeler elde edebilirsiniz.

Eğer bulunduğunuz şehirde bu eğitimi aldıramıyorsanız, imkan varsa-3-4 yıl için de olsa- taşınmayı bile göze almalısınız.

Eğer rehabilitasyon merkezine göndererek (ayda 8 saat) gerekeni yaptığınızı düşünüyorsanız kesinlikle yanılıyorsunuz. Tabi ki hiç imkan yoksa oraya da devam etsin ancak bunun en yetersiz seçenek olduğunu unutmayın. Bu anlamda hep söylediğim sivil toplum örgütlerini(otizm derneklerini vb.) destekleyerek otizmli çocuğunuzun haklarını savunmak(devlete halihazırdaki eğitimlerin yetersizliğini anlatmak vb.) diğer en büyük göreviniz olmalıdır.

Dilerim bütün otizmli çocukların ayda 60 saat EYDE programlarına katılabildiği günler yakındır.

Berat ÇELİK

Saygılarımla.

 

11.02.2015 

Yorumlar   

 
0 #5 berat 12-04-2015 11:45
Merhaba Derya Hanım. Ben de bu durumlara çok üzülüyorum. Çok haklısınız. Bu nedenle her fırsatta çeşitli yazılar yazıyorum bu konuda aileleri bilinçlendirme adına. Yaşadığınız ilde otizm derneği varsa onlarla iletişime geçin. Birlikten kuvvet doğar.Evet bazı materyeller alıp onu destekleyebilir siniz. Ancak bir taraftan mutlaka çeşitli devlet kurumlarına sürekli dilekçe verin. Benim yazılarımdaki bilgileri de kullanabilirsin iz.Binlerce aile bunu yaparsa mutlaka bir adım atılır. Saygılarımla.
Alıntı
 
 
0 #4 derya 08-04-2015 21:44
Merhabalar.beni m yeğeni yeni teşhis kondu.apitik otizm.suanda 28 aylık kız çocuğu. Konuşuyor hangi kelimeyi söylediğimiz tekrarlayabiliy or. Ama cümle kuramı yor .işaret parmağını kullanıyor.dalm a var. Son baharda ayağı kırıldı yürüyor ama koşam ıyor.2 gün devletin sağladığı eğitime gidiyor.kac gündür isyanlar dayı. Kesinlikle yeterli buluyoruz. Özetleri maddiyat imiz yetmiyor.caresi zlikten psikolojik olarak cok kötü yüz. Yoğun eğitimle düzeleceğine düşünüyoruz ama lanet maddiyatsizlik. evde kendimiz materyal alıp eğitim vermeyi düşünüyoruz ama eğitimci değiliz aile olarak ne kadar yeterli olur.
Alıntı
 
 
0 #3 berat 12-02-2015 21:47
Merhaba Seda hanım, çocuğunuzun konuşup konuşmayacağı hakkında bir şey söyleyemem ancak genelde 8 yaşından sonra konuşma gelişimi çok nadir görülür. Alternatif iletişim yöntemleri denemenizi tavsiye ederim. Saygılarımla.
Alıntı
 
 
+1 #2 İsmet ÜÇOK 12-02-2015 21:13
Sayın hocam, bu güzel açıklamalarınız a ek olarak, kendisi otizmli olan Birsen BAŞAR'ın 'OTİZMLE YAŞAMAK' adlı kitabını okumalarını tavsiye ediyorum.Ben oldukça faydalandım. Çünkü, çocuğun gizemli iç dünyasına kapı aralıyorsunuz. Değerli hocam Berat beye sevgi ve saygılar.
Alıntı
 
 
-1 #1 seda 12-02-2015 04:11
oglum adı berat önemli konusamiyor 8 yasnda sadece haftada 2 saat rehabilitasyona gidiyor ilerde konusurmu şimdiden tskler
Alıntı
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

2011 Otizm tanısı alan çocukların anne babalarına . Bu siteden verilen bilgiler, yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis konulması, tıbbi tedavi uygulanması, eğitim planlanması amacı ile kullanılamaz.
Powered by Joomla 1.7 Templates