Aileler otizmli çocuklarının dedektifi olmalıdırlar

Kategori: Otizm yazılarım

Aileler otizmli çocuklarının dedektifi olmalıdırlar...

Değerli okuyucular, otizmli çocukların çok tipik bir özelliği farklı alanlarda eşit olmayan performans göstermeleridir. Bir bakmışsınız konuşamayan otizmli çocuk okumayı sökmüştür, bir bakmışsınız ayakkabısını bağımsız giyemeyen çocuk çok güzel resim yapabilmektedir.

Otizmli çocuk, aslında ilgi alanına giren konularda sonuna kadar öğrenmeye açıktır. Bizlerin çocuğu çok iyi gözleyen ve onun ilgi alanına giren konuları tespit edebilen kişiler olmamız gerekmektedir. Bu, çocuğun eğitiminde bize çok büyük kolaylıklar sağlayacaktır.

Gunilla GERLAND İsveçli hafif otizmli bir kadın. Kendisi kitabında bu konuda güzel bir örnek veriyor:

‘Bir anne otizmli çocuğunda yemek problemini şöyle çözüyor: Çocuk önce kırmızı yemekleri yiyormuş, sonra sarı ve en sonunda da yeşil. Anne çocuğunun trafik lambalarının renklerini takip ederek yediğini anlamış ve kurduğu sistemle, ayakkabılarının rengi olan kahverengi ile köfte yedirmeyi başarıp, yemek sorununu bu şekilde çözmüş.’

                                                                      

Çocuğun davranışlarının altında yatan nedenleri bulup, çocuğa nasıl yardım edilebileceği düşünülmelidir.Bu konuda en büyük rol sürekli çocuklarıyla vakit geçiren anne-babalara düşmektedir.

 

Çoğu zaman ödül olarak da özel ilgilerini kullanabiliriz. Bu konuda yıllar içinde birçok tecrübe edindim.

 

Hiçbir ödülün etkili olmadığı bir öğrencimde evine gidince futbol maçları izlediğini görmüştüm. Ve oldukça da keyif alıyordu ama aile bana bu durumdan hiç bahsetmemişti. Ertesi gün okula döndüğümde hemen kullanmaya karar vermiştim. Teneffüslerde bahçeden sınıfa girmek istemiyordu. Hemen spiker gibi maç anlatmaya başladım. Sonuç inanılmazdı. Koşa koşa bana gelmeye başlamıştı. Artık maç anlatarak sınıfa çıkıyorduk.

  

Yetişkin otizmli Temple GRANDİN’in de bu konuda güzel önerileri var. ‘Öğretmen öğrencisinin tek yanlı ilgisini kullanabilmelidir. 4. Sınıfta seçim afişlerini çok seviyordum, yurttaşlık dersini ise sevmiyordum, öğretmenim bu durumu yurttaşlık dersinde afişleri okutmak şeklinde kullanabilirdi ama bunu yapamadı. Eğer otizmli çocuk elektrik süpürgesini saplantı yapmışsa süpürgenin kullanım kılavuzu, okuma alıştırmalarında kullanılabilir. Bu durum anne-baba, eğitimci için çok sıkıcı olabilir ama çocuğun eğitiminde kullanılabilir.’

 

Değerli okuyucular, yine geçmiş yıllarda yaşadığım bir örneği anlatayım. Okuma yazma öğrettiğim bir öğrencim okuduğunu anlama çalışmalarını hiç sevmiyordu. Diğer taraftan Pepee çizgi filmine de bayılıyordu. Ben de Pepee çizgi filminin repliklerinden oluşan kısa metinler yazmaya başladım ve sonuç yine harikaydı. Okuduğunu anlamada oldukça ilerlemiştik.

 

Size yine güncel haberlerden bazı örnekler vereyim.

 

3 yaşından hemen önce Owen’a regresif otizm tanısı kondu ve konuşmasını tamamen kaybetti. Regresif otizmli Owen,  18 aylıktan itibaren konuşma ve sosyal becerilerini kaybetmesiyle anlaşılıyor.

Ailesi 6 yaşındayken sayısız Disney animasyon filmini sessizce ezberlediğini fark ettiklerinde, onunla Disney diyalogları yoluyla iletişim kurmaya başlıyor.Owen filmden bir cümle söyleyince, size senaryodaki bir sonraki cümleyle  karşılık veriyordu. Aile olarak anime karakterleri sahne sahne oynamaya ve onları gerçek hayata dahil etmeye başladılar. Owen birkaç yıl sonra konuşmasını geri kazandı. Neşesi ve coşkusu arttı. Yaşadığı zorlukları yönetmesini sağlayan yeteneklere ve telaşlı dünyayı kendine göre özgün bir şekilde anlama becerisine sahip otizmli bir ergene dönüştü.

 

Owen’ın hikayesi önce kitap sonra da belgesel olarak çekildi.

 

Aşağıdaki linkte tanıtımı var:

 

‘Kitap ve şimdi de film, halihazırda üzerinde çalışılan önemli bir konuyu tamamlamayı ve hızlandırmayı başardı:”kısıtlı ilgiler” adı verilen şeyi yeniden düşünmek. Bu ilgiler ortaya çıkarıldığında, otizmlilerin neredeyse hayatta nefes alıp vermelerini sağlayan yoğun tutkulara dönüşüyor.  Bunlar uzun süre Otizm Spektrum Bozukluğu olan insanların yaşamlarında verimsiz takıntılar olarak görüldü. Oysa şimdi bunların “hapishanelerden” çok “yollar” olduğu düşünülüyor. Özellikle de ebeveynler ya da terapistler bir çocuğun tutku dünyasına girebildiğinde, bunu onlarla paylaştığında ya da Otizm Spektrum Bozukluğu olan insanlar ortak bir ilgi üzerinden bağ kurabildiğinde.

1.30 cm’lik Owen, beyaz perdede milyonda bir görünen biri gibi duruyor. Biz ise onun, güçlü ilgi alanları gökyüzündeki yıldızlar kadar çeşitlilik gösteren ve potansiyelleri büyük oranda henüz kullanılmamış olan milyonlarca insandan sadece biri olduğuna inanıyoruz. Haydi, bu potansiyelleri dışarı çıkarmak için hep birlikte çalışalım!

Ron Suskind-Owen’ın Babası, Gazeteci ve Yazar’

 

Bu örnekleri çoğaltabiliriz. Hiç ummadığınız, önemsemediğiniz hatta belki de saçma bulduğunuz bir şey çocuğunuzun/öğrencinizin anahtarı olabilir. Bu bakış açısına sahip olan ebeveyn-eğitimcilerin artması dileğiyle…

 

Berat ÇELİK

Saygılarımla

26.02.2017 

 

 

Yorumlar   

 
0 #2 Berat 13-06-2017 18:50
Merhaba Hale hanım, teşekkürler. Çocuğunuzun takıntıları şekil değiştirmiş. Sıralama yerini yığınlamaya bırakmış.Burada önemli olan çocuğunuzun ihtiyacı olan kalite ve yoğunlukta eğitim alması.Çocuğunu z eğitim alırken ödül olarak bir takım yöntemler kullanılacaktır . Hiç ödül bulunamadığı durumlarda takıntıları kullanırız. Çocuğunuzu tanımadan bir şey söyleyemem tabi ki ama bu takıntılar zamanla değişir. Bir süre sonra tamamen unutur. Başka takıntılar ortaya çıkar.Siz hayatın ona da size de zindan olmasına izin vermeyin. Takıntıları çok ilerlemeden dikkati dağıtın. Başka şeylerden bahsedin. Çok vaktini almıyorsa bu takıntılar görmezden de gelebilirsiniz. Ama her takıntı da buradaki gibi gizemli değildir. Saygılar.
Alıntı
 
 
0 #1 hale Kırankaya 13-06-2017 11:31
Merhaba Berat Bey yazılarınızı sıkı takip ediyorum inşallah görüşmeye de geleceğim.4 yaşında otizmli oğlum yaklaşık 3 aydır oyuncaklarını masa üstüne ya da yüksek bir yere önceden sıralıyordu şimdi yığıyor. son bir haftadır evde bulduğu herşeyi terlikler kırlentler çoraplar kumanda tuzluk vb hepsini masa üstüne yığmak istiyor. ben yanına yaklaşıp dizdiği yığdığı nesnelerin adını ya da rengini söylediğimde kızıyor beni itekliyor.yığdı klarını kaldırdığımda çok ağlıyor.Bu yazıyı okudum bu tutkusunu nasıl bir anahtar olarak kullanabilirim. Bana bir fikir verirseniz çok sevinirim.hiçbi r nesneye ya da oyuncağa ilgisi yok elinde genelde pet şişelerin jelatinlerini gezdirir.lütfen yardım edin ona nasıl ulaşabilirim:(( (
Alıntı
 

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

2011 Aileler otizmli çocuklarının dedektifi olmalıdırlar. Bu siteden verilen bilgiler, yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis konulması, tıbbi tedavi uygulanması, eğitim planlanması amacı ile kullanılamaz.
Powered by Joomla 1.7 Templates